UPSC एकत्रित भू-वैज्ञानिक परीक्षा 2020 — सुधारित योजना, नमुना आणि अभ्यासक्रम
केंद्रीय लोकसेवा आयोग · All India · अपडेट १० ऑग, २०२६
UPSC ने, खाण मंत्रालयाच्या (नोडल मंत्रालय) सल्ल्याने, एकत्रित भू-वैज्ञानिक आणि भूगर्भशास्त्रज्ञ परीक्षेची योजना, नमुना आणि अभ्यासक्रम सुधारित केला आहे, ज्याचे नाव 'एकत्रित भू-वैज्ञानिक परीक्षा' असे ठेवण्यात आले आहे. सुधारित तीन-टप्प्यांचा नमुना (प्रारंभिक संगणकावर आधारित वस्तुनिष्ठ परीक्षा, मुख्य वर्णनात्मक परीक्षा आणि व्यक्तिमत्व चाचणी) 2020 च्या परीक्षेपासून लागू आहे.
महत्त्वाच्या तारखा
| अधिसूचना तारीख | २० जुलै, २०१८ |
| परीक्षेची तारीख | सुधारित योजना, नमुना आणि अभ्यासक्रम 2020 च्या एकत्रित भू-वैज्ञानिक परीक्षेपासून प्रभावी |
निवड प्रक्रिया
- टप्पा-I: एकत्रित भू-वैज्ञानिक (प्रारंभिक) परीक्षा — संगणकावर आधारित, वस्तुनिष्ठ प्रकार, दोन पेपर्स, 400 गुण (पेपर-I सामान्य अध्ययन 100 गुण / 2 तास; पेपर-II स्ट्रीम विषय 300 गुण / 2 तास). गुण अंतिम गुणवत्तेसाठी विचारात घेतले जातील
- टप्पा-II: एकत्रित भू-वैज्ञानिक (मुख्य) परीक्षा — वर्णनात्मक प्रकार, प्रत्येक स्ट्रीमसाठी तीन पेपर्स, प्रत्येकी 200 गुण, एकूण 600 गुण (प्रत्येक पेपरसाठी 3 तास). गुण अंतिम गुणवत्तेसाठी विचारात घेतले जातील
- टप्पा-III: व्यक्तिमत्व चाचणी — 200 गुण
महत्त्वाचे दुवे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
एकत्रित भू-वैज्ञानिक आणि भूगर्भशास्त्रज्ञ परीक्षेचे नवीन नाव काय आहे?
त्याचे नाव 'एकत्रित भू-वैज्ञानिक परीक्षा' असे ठेवण्यात आले आहे.
सुधारित योजना आणि अभ्यासक्रम कोणत्या वर्षापासून लागू आहे?
सुधारित योजना, नमुना आणि अभ्यासक्रम 2020 च्या परीक्षेपासून लागू आहेत, ज्यामुळे इच्छुकांना तयारीसाठी पुरेसा वेळ मिळेल.
एकत्रित भू-वैज्ञानिक परीक्षेचे टप्पे कोणते आहेत?
तीन टप्पे आहेत: टप्पा-I प्रारंभिक परीक्षा (वस्तुनिष्ठ, संगणकावर आधारित), टप्पा-II मुख्य परीक्षा (वर्णनात्मक) आणि टप्पा-III व्यक्तिमत्व चाचणी.
प्रत्येक टप्प्यात किती गुण असतात?
प्रारंभिक परीक्षेत 400 गुण असतात (पेपर-I सामान्य अध्ययन 100 गुण आणि पेपर-II विषय पेपर 300 गुण), मुख्य परीक्षेत 600 गुण असतात (प्रत्येकी 200 गुणांचे तीन पेपर्स) आणि व्यक्तिमत्व चाचणीत 200 गुण असतात.
प्रारंभिक परीक्षेचे गुण अंतिम गुणवत्तेसाठी विचारात घेतले जातात का?
होय. प्रारंभिक आणि मुख्य दोन्ही परीक्षांमधील मिळालेले गुण अंतिम गुणवत्ता निश्चित करण्यासाठी विचारात घेतले जातात.
कोणत्या स्ट्रीम्स आणि पेपर्स समाविष्ट आहेत?
स्ट्रीम्स आहेत भूगर्भशास्त्रज्ञ, भूभौतिकशास्त्रज्ञ, रसायनशास्त्रज्ञ आणि कनिष्ठ जलभूगर्भशास्त्रज्ञ. प्रारंभिक टप्प्यात पेपर-II हा स्ट्रीमनुसार भूविज्ञान/जलभूविज्ञान, भूभौतिकशास्त्र किंवा रसायनशास्त्र असतो; यापूर्वीचा सामान्य इंग्रजी पेपर बंद करण्यात आला आहे.
माहिती अधिकृत अधिसूचनेतून घेतली असून प्रकाशनापूर्वी तपासली आहे. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. ↗